AD

Нүдний өвдөлт Зөвхөн нэг талын нүд өвдөх шалтгаан ба эмчилгээний зөвлөгөө

 

Нүдний өвдөлт: Зөвхөн нэг талын нүд өвдөх шалтгаан ба эмчилгээний зөвлөгөө


"Яагаад зөвхөн зүүн нүд маань гэнэт хатгаж өвдөөд байна вэ?", "Өглөө босоход баруун нүд аргаж, хөндүүрлэж байна."

Өдөр тутмын амьдралд зөвхөн нэг талын нүд таагүй оргих, өвдөх тохиолдол олон байдаг. Хоёр нүд зэрэг биш, зөвхөн нэг нь өвдөхөд "Зөвхөн зүүн эсвэл баруун талд илэрдэг тусгай өвчин байна уу?" гэж гайхаж, заримдаа айдаст автдаг. Зүүн болон баруун нүдний өвдөлтийн шалтгаан өөр байдаг уу?

Дүгнэж хэлэхэд, ихэнх нүдний өвчин зүүн эсвэл баруун талыг ялгаж сонгодоггүй. Жишээ нь, нүд хуурайших хам шинж эсвэл эвэрлэгийн үрэвсэл заавал нэг талыг "онилдоггүй". Гэхдээ өвдөлт илэрч буй "чиглэл" нь оношилгооны маш чухал сэжүүр болох тохиолдол бий. Ялангуяа мэдрэлийн систем эсвэл хамрын хөндий (гайморит)-тэй холбоотой асуудлын үед аль тал нь өвдөж байгаа нь эмчид том зөвлөмж болдог.

Өнөөдөр бид нэг талын нүдний өвдөлтийг үүсгэдэг шалтгаанууд, тэдгээрийн илрэх хэлбэр болон Монгол улсын нөхцөлд хэрхэн урьдчилан сэргийлэх, эмчлэх талаар дэлгэрэнгүй хүргэж байна.

1. Нэг талын нүдний өвдөлт: "Чиглэл"-ээс илүү "Хэлбэр" чухал


Нүдний эмч нар онош тавихдаа өвдөлтийн байрлалаас гадна түүний "шинж чанар"-ыг илүү чухалчилдаг.

Өвдөлтийн хэлбэрүүд:

Өвдөлтийн шинжСэжиглэж болох өвчин
Гадаргуугийн өвдөлт: Юм орсон мэт зурж, хорсохНүд хуурайших хам шинж, коньюнктивит, эвэрлэгийн үрэвсэл
Гүн өвдөлт: Нүдэн дотор лугшиж, хүнд оргихЦочмог глаукома (даралт), увеит, склерит
Нүдний ар талын өвдөлт: Ухархайгаар өвдөж, толгой руу дамжихХамрын дайвар хөндийн үрэвсэл, толгойны өвдөлт, харааны мэдрэлийн үрэвсэл

2. Нүд хуурайших хам шинж: Монголын эрс тэс уур амьсгал дахь гол шалтгаан


Монголын хуурай агаар, өвлийн утаа, тоос шороо зэрэг нь нүд хуурайших хам шинжийг (Dry Eye Syndrome) үүсгэх гол хүчин зүйл болдог. Гэнэт нэг нүд хатгаж өвдөхөд ихэнхдээ энэ шалтгаан нөлөөлдөг.

  • Шалтгаан: Нүдний нулимсны тэнцвэр алдагдаж, нулимс хурдан уурших эсвэл хангалттай ялгарахгүй байх. Улаанбаатар хотын тоос шороотой нөхцөлд нүдний ирмэг дээрх тосны булчирхай (Meibomian gland) бөглөрөх нь элбэг.

  • Шинж тэмдэг: Нүдэнд элс орсон мэт хорсох, өглөө босоход хатгаж өвдөх, хараа бүрсийх.

  • Эмчилгээ: Хиймэл нулимс дусаах, өрөөний чийгшлийг 50-60%-д барих. Монголын нөхцөлд тосны булчирхайг нээх зорилгоор бүлээн жин тавих нь маш үр дүнтэй.

3. Эвэрлэгийн үрэвсэл (Keratitis): Хараа алдах эрсдэлтэй


Хэрэв нэг талын нүд хүчтэй өвдөж, гэрэл харж чадахгүй байвал эвэрлэгийн үрэвсэл байх магадлалтай. Энэ нь нүдний "цонх" болох эвэрлэг бүрхүүл гэмтсэнийг илтгэнэ.

  • Шалтгаан: Контакт линзийг буруу хэрэглэх, бохир гараараа нүдээ нухах, эсвэл гадны биет (тоос, төмрийн үртэс) орох.

  • Шинж тэмдэг: Нүд улайх, нулимс гоожих, хараа муудах.

  • Анхааруулга: Нүд өвдөж байх үед дур мэдэн нүдний боолт (андай) хийж болохгүй. Энэ нь бактери үржих таатай орчинг бүрдүүлж, үрэвслийг хүндрүүлдэг.

4. Цочмог глаукома: Яаралтай тусламж шаардлагатай эмгэг


Хэрэв нэг талын нүдний өвдөлттэй хамт хүчтэй толгой өвдөж, дотор муухайрч бөөлжиж байвал энэ нь "Нүдний даралт ихсэх цочмог хэлбэр" байж болзошгүй. Энэ бол хараа алдахад хүргэдэг маш аюултай нөхцөл юм.

  • Шалтгаан: Нүдний дотоод шингэний урсгал хаагдаж, даралт гэнэт огцом ихсэх.

  • Шинж тэмдэг: Гэрэл харахад орчин нь солонгорч харагдах, нүд чулуу мэт хатуурах.

  • Эмчилгээ: Ийм үед шууд 103 руу залгах эсвэл ойролцоох нүдний төрөлжсөн эмнэлэгт (жишээ нь, Болор мэлмий, Орбита, Улсын Нэгдүгээр Төв Эмнэлгийн нүдний тасаг) хандах шаардлагатай.

5. Нүдний бус шалтгаант өвдөлтүүд


Заримдаа нүд зүгээр боловч өөр эрхтний асуудлаас болж нүд өвддөг.

5.1 Хамрын дайвар хөндийн үрэвсэл (Гайморит)

Монголын өвлийн хүйтэнд хамрын үрэвсэл маш түгээмэл. Хамрын хөндийд идээ, үрэвсэл цугларснаар нүдний ар тал руу дарж, хүнд оргих өвдөлт мэдрэгддэг. Энэ үед чих хамар хоолойн эмчид (ENT) хандах хэрэгтэй.

5.2 Толгойны тал өвдөлт (Migraine)

Нэг талын толгой өвдөх үед өвдөлт нь тухайн талын нүд рүү шилжиж, нүд ухархайгаараа бүлтийх гэж байгаа мэт мэдрэмж төрүүлдэг.

5.3 Бүслүүр үлд (Herpes Zoster)

Хэрэв дух, хамрын үзүүр дээр цэврүүт тууралт гарч, тухайн талын нүд өвдөж байвал энэ нь вирус нүдний мэдрэлийг гэмтээж буй маш аюултай шинж юм.

6. Монгол дахь эрүүл мэндийн тогтолцоо ба зөвлөгөө


Монгол улсын иргэн бүр Эрүүл мэндийн даатгал (ЭМД)-аараа дамжуулан харьяа дүүргийн эмнэлэг болон төрөлжсөн нарийн мэргэжлийн эмнэлгүүдэд үзүүлэх боломжтой.

  • Эмнэлгийн сонголт: Улаанбаатар хотод Улсын Нэгдүгээр Төв Эмнэлэг, Эх Хүүхдийн Эрүүл Мэндийн Үндэсний Төв (ЭХЭМҮТ)-ийн нүдний тасаг болон хувийн хэвшлийн Болор Мэлмий, Орбита зэрэг эмнэлгүүд хамгийн сүүлийн үеийн оношилгооны төхөөрөмжтэй.

  • Уламжлалт хүнс: Нүдний эрүүл мэндэд хонины элэг, нэрс, лууван зэрэг А аминдэмээр баялаг хүнс хэрэглэх нь монголчуудын хувьд нүдний дархлааг дэмжих шилдэг арга юм.

  • Эмийн сан: Нүдний дусаалга авахдаа заавал эмчийн жороор, хугацааг нь шалгаж авахыг зөвлөж байна. (Монос, Эм-Импекс зэрэг баталгаатай газруудаас авах).

7. Хэзээ эмчид яаралтай хандах вэ?


Зөвхөн нэг талын нүд өвдөх нь бие махбодоос ирүүлж буй "Аюулын дохио" байж болно. Дараах шинж тэмдэг илэрвэл цаг алдалгүй эмчид хандаарай:

🚨 Яаралтай тусламжийн дохио:

  1. Гэнэт маш хүчтэй, тэсэхийн аргагүй өвдөх.

  2. Өвдөлттэй хамт хараа огцом муудах.

  3. Гэрэл харахад нүд өвдөж, солонгорч харагдах.

  4. Нүдний орчимд цэврүүт тууралт гарах.

  5. Толгой хүчтэй өвдөж, бөөлжих.

Дүгнэлт

Нүдний эрүүл мэнд бол бидний амьдралын чанарын толь юм. Монголын хуурай, тоостой нөхцөлд нүдээ хамгаалах нь (нарны шил зүүх, чийгшил өгөх) маш чухал. Зүүн эсвэл баруун нүдний өвдөлтийг "зүгээр болох байх" гэж орхилгүй, мэргэжлийн эмчид үзүүлж зөв онош тогтоолгохыг зөвлөж байна.

Комментарии

Отправить комментарий